Καρκίνος Νεφρού

Νεφροκυτταρικός Καρκίνος

Η πλειονότητα των νεφρικών όγκων διαγιγνώσκονται τυχαία σε απεικονιστικό έλεγχο που γίνεται για άλλο λόγο.

Τα νεοπλάσματα του νεφρού αποτελούν το 2-3% των κακοηθειών με αναλογία ανδρών/γυναικών 2:1 και μέγιστη επίπτωση μεταξύ 5ης και 7ης  δεκαετίας ζωής.

Υπάρχουν κάποια κληρονομικά σύνδρομα που κληρονομούνται με αυτοσωμικό κυρίαρχο τύπο (συνδρομο von Hippel Lindau, κληρονομικό θηλώδες νεφροκυτταρικό καρκίνωμα, κληρονομική λειομυωμάτωση, οζώδης σκλήρυνση και σύνδρομο Birt-Hogg-Dube) που σχετίζονται με νεφροκυτταρικό καρκίνο.

Αιτιολογία

  • Κάπνισμα (2πλάσιος κίνδυνος)
  • Αρτηριακή Υπέρταση
  • Παχυσαρκία
  • Επίκτητη πολυκυστική νόσος νεφρών σε ασθενεις τελικού σταδίου νεφρικής νόσου

Διακρίνεται σε:

1. Νεφροκυτταρικός καρκίνος

  • Διαυγοκυτταρικός (χειρότερη πρόγνωση)
  • Θηλώδες (ενδιάμεση πρόγνωση)
  • Χρωμόφοβο (καλύτερη πρόγνωση)
  • Καρκίνωμα των αθροιστικών πόρων
  • Μυελοειδής καρκίνος νεφρού

2. Ογκοκύττωμα 5% , δυνητικά καλοήθης όγκος
3. Αγγειομυολίπωμα , καλοήθης βλάβη από λιπώδη, μυικό ιστό και αγγεία
4. Σάρκωμα 2-3%
5. Non-Hodgkin λέμφωμα Β-κυττάρων
6. Μετάσταση από καρκίνο πνεύμονα, μαστού, μήτρας, μελάνωμα

Σε πάνω από 50% των περιπτώσεων ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη διενέργεια απεικονιστικού ελέγχου για άλλο λόγο. Παρανεοπλασματικά σύνδρομα (πολυκυτταραιμία, υπερασβεστιαιμία, υπέρταση, σύνδρομο Stauffer ) μπορεί να εμφανιστούν σε προχωρημένα στάδια νόσου.

Διαγνωστικές εξετάσεις:

  • Υπερηχογράφημα νεφρών
  • Αξονική τομογραφία CT πριν και μετά τη χορήγηση σκιαγραφικού μέσου
  • Μαγνητική τομογραφία MRI , ιδιαίτερα ικανή στην ανάδειξη θρόμβου στη νεφρική ή κάτω κοίλη φλέβα
  • 3D CT αγγειογραφία ή MRI αγγειογραφία
  • Απεικόνιση με ραδιοϊσότοπα
  • Διαδερμική βιοψία νεφρικής βλάβης (διαγνωστική ακρίβεια>90%)

Θεραπευτική αντιμετώπιση

  • Ενεργός παρακολούθηση κατά περίπτωση
  • Χειρουργική αντιμετώπιση: λαπαροσκοπική/ρομποτική ριζική/μερική νεφρεκτομή. Η μερική νεφρεκτομή αποτελεί τη προτιμώμενη θεραπεία για μικρές νεφρικές μάζες<4 cm (τοπική υποτροπή<5%)
  • Τεχνικές εξάχνωσης: διαδερμική/λαπαροσκοπική εξάχνωση του νεφρικού όγκου με κρυοχειρουργική ή την εφαρμογή ραδιοσυχνοτήτων RF (μικρότερη νοσηρότητα-γρήγορη ανάρρωση-υψηλότερα ποσοστά τοπικής υποτροπής)
  • Εκλεκτικός αγγειακός εμβολισμός σε ειδικές περιπτώσεις
  • Σουνιτινίμπη (αναστολέας του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα) ως επικουρική συστηματική θεραπεία σε τοπικά προχωρημένο νεφροκυτταρικό καρκίνο
  • Κυτταρομειωτική νεφρεκτομή επί ενδείξεων σε μεταστατική νόσο
  • Σε μεταστατική νόσο, θεραπευτικό σχήμα με ιντερλευκίνη-2 ή χορήγηση αναστολεών κινασης της τυροσίνης (σοραφενίμπη, παζοπανίμπη)

Ουροθηλιακός καρκίνος ανώτερου ουροποιητικού (UTUCC)

  • 5-7% του συνόλου των νεφρικών όγκων
  • παράγοντες κινδύνου: κάπνισμα, βαλκανική νεφροπάθεια, κατάχρηση φαινακετίνης, σύνδρομο Lynch II
  • κλινικά εκδηλώνεται συνήθως με μικροσκοπική/μακροσκοπική αιματουρία, άλγος οσφυϊκής χώρας (30%)

Διαγνωστικός έλεγχος

  • Αξονική τομογραφία με χρήση σκιαγραφικού καταδεικνύει έλλειμμα πλήρωσης έως το 75% των περιπτώσεων και επιπρόσθετα επί ενδείξεων μαγνητική τομογραφία με σκιαγραφικό (MRU)
  • Διαγνωστική ουρητηροσκόπηση για άμεση οπτική επιβεβαίωση και δυνατότητα λήψης βιοψίας
  • Βιοψία με ειδική βούρτσα από επεμβατικό ακτινολόγο και κυτταρολογική ούρων

Αντιμετώπιση

  • Ενδοσκοπική αντιμετώπιση με ουρητηροσκόπηση και εξάχνωση με laser ή καυτηριασμό για μικρού μεγέθους και χαμηλής κακοήθειας όγκους. Προηγείται πάντα κυτταρολογική ούρων και βιοψία του όγκου.
  • Λαπαροσκοπική και ρομποτικά υποβοηθούμενη ριζική νεφρεκτομή με αφαίρεση τμήματος της κύστης που μπορεί να περιλαμβάνει την ενδοκυστική μοίρα του ουρητήρα. Κατά περίπτωση μπορεί να περιλαμβάνει και αφαίρεση των επίχώριων λεμφαδένων.
  • Χημειοθεραπεία – ενδονεφρική/ενδοουρητηρική ανοσοθεραπευτικών (bcg) ή χημειοθεραπευτικών παραγόντων (μιτομυκίνη) – Συστηματική χημειοθεραπεία αντίστοιχη με αυτή στο καρκίνο της ουροδόχου κύστης