Υπερτροφία Προστάτη / Υποκυστικό Κώλυμα
Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη
Αποτελεί τη συχνότερη καλοήθη εξεργασία στον άντρα. Περιγράφεται ως οζώδης ανάπτυξη του αδενικού και στρωματικού στοιχείου του προστάτη αδένα. Όλοι οι άντρες αναπτύσσουν ιστολογικές αλλοιώσεις καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη (Κ.Υ.Π.) αλλά μόνο 50% κλινικά έκδηλη νόσο.
Παράγοντες κινδύνου
- Ηλικία (σαφής συσχέτιση της ΚΥΠ με την ηλικία)
- Γεωγραφική κατανομή (↓ μέγεθος στη Ν.Α. Ασία)
- Γενετική προδιάθεση (?)
- Ανδρόπαυση (μείωση τεστοστερόνης)
- Μεταβολικό σύνδρομο (παχυσαρκία, υπέρταση, υπερλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης)
- Άσκηση (μείωση επίπτωσης )
- Διατροφικοί παράγοντες (σελήνιο, λυκοπένιο, βιταμίνη Ε)
- Οξειδωτικό στρες
Με την αύξηση του αριθμού των οζιδίων στη μεταβατική και περιουρηθρική ζώνη του προστάτη, προκαλούνται ερεθιστικά και αποφρακτικά συμπτώματα:
Ερεθιστικά συμπτώματα (αποθήκευσης ούρων):
Νυκτουρία, ημερήσια συχνουρία, επιτακτικότητα έως επιτακτικού τύπου ακράτεια ούρων
Αποφρακτικά συμπτώματα: χαμηλή ροή ούρων έως στραγγουρία, διακοπτόμενη ούρηση, καθυστέρηση έναρξης, αίσθημα ατελούς κένωσης
Ο εξωστήρας μυς της κύστης αντιδρά….
Στάδιο αντιρρόπησης: υπερτροφία εξωστήρα για επίτευξη κένωσης κύστης επί αύξησης ουρηθρικής αντίστασης.
Στάδιο μη αντιρρόπησης: λέπτυνση εξωστήρα, μειωμένη σύσπαση, υπόλειμμα ούρων, διάταση αποχετευτικής μοίρας
Για την εξακρίβωση της σοβαρότητας και βαρύτητας των συμπτωμάτων ούρησης αλλά και της ανταπόκρισης στη θεραπεία ή εκτίμηση μεταβολής συμπτωμάτων με τη πάροδο του χρόνου χωρίς θεραπεία, χρησιμοποιείται
– η Διεθνής Βαθμολογία συμπτωμάτων του προστάτη (IPSS Score)
- IPSS Score 0-7: ήπια συμπτωματολογία
- IPSS Score 8-18: μέτρια συμπτωματολογία
- IPSS Score 19-35: σοβαρή συμπτωματολογία
Η μεταβολή της βαθμολογίας των συμπτωμάτων αποτελεί το πιο σημαντικό δεδομένο σε κάθε θεραπευτικό χειρισμό. Οι μεταβολές στη βαθμολογία των συμπτωμάτων δεν σημαίνουν απαραίτητα σωστή εκτίμηση της θεραπευτικής αποτελεσματικότητας γιατί η θεραπεία ενοχλητικών συμπτωμάτων μπορεί να αμβλύνεται από την ανταπόκριση συμπτωμάτων που δεν προκαλούν ιδιαίτερη ενοχληση στον ασθενή
- Δείκτης ποιότητας ζωής (Quality of Life)
Κλινική εκτίμηση
- Καλό ιστορικό-κλινική εξέταση
- Υπερηχογράφημα νεφρών-προστάτη-ουροδόχου κύστης προ και μετά ούρηση
- Ουροροομετρία και επί ενδείξεων μελέτη πίεσης ροής ή πλήρης ουροδυναμική μελέτη
- Αιματολογικός/βιοχημικός έλεγχος
- Προσδιορισμός τιμής PSA και επανέλεγχος σε ετήσια βάση
Ενδείξεις χειρουργικής αντιμετώπισης
Α. Απόλυτες:
- Επίσχεση ούρων με αποτυχημένη δοκιμασία αφαίρεσης καθετήρα
- Επαναλαμβανόμενες επισχέσεις ούρων
- Επεισόδια υποτροπιάζουσας μακροσκοπικής αιματουρίας
- Υποτροπιάζουσες/εμμένουσες ουρολοιμώξεις
- Λιθίαση ουροδόχου κύστης
- Εκκολπώματα ουροδόχου κύστης
- Σχετιζόμενη με τη πάθηση αζωθαιμία
Β. Η ενοχλητική συμπτωματολογία παρα τη φαρμακευτική αγωγή . Τα παθολογικά ευρήματα από την ουροροομετρία ή ουροδυναμική μελέτη μπορούν επίσης να επηρεασουν την απόφαση
Θεραπευτική αντιμετώπιση
1. Παρακολούθηση (watchful waiting)
2. Φαρμακευτική:
- Α1-αδρενεργικοί ανταγωνιστές (μείωση του τόνου των προστατικών λείων μυικών ινών)
- Αναστολείς 5α-ρεδουκτάσης (ελάττωση του μεγέθους του προστάτη)
- Φυτικά εκχυλίσματα με σύνηθες συστατικό τη σερενόα
3. Χειρουργική:
- Διουρηθρική προστατεκτομή μονοπολική
- Διουρηθρική προστατεκτομή TURis
- Ενδοσκοπική εκπυρήνιση προστατικού αδενώματος με laser (HOLEP. MOLEP)
- Διουρηθρική θερμοθεραπεία με νερό (REZUM)
- Ρομποτική Aqua-ablation του προστατικού αδενώματος
- Λαπαροσκοπική/ρομποτική διακυστική προστατεκτομή