Καρκίνος Προστάτη

Ο προστάτης αδένας που έχει το μέγεθος ενός καρυδιού, βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει το αρχικό τμήμα της ουρήθρας. Βρίσκεται επίσης μπροστά από το ορθό και επομένως μπορεί εύκολα να ψηλαφηθεί με την δακτυλική εξέταση.

Είναι ο 1ος σε συχνότητα καρκίνος στον ανδρικό πληθυσμό μετά την ηλικία των 50 ετών.

Στην Ευρώπη διαγιγνώσκονται ετησίως 2,6 εκατομ. νέες περιπτώσεις, αποτελεί το 11% των καρκίνων στους άνδρες και ο 1 στους 10 άνδρες που πεθαίνει από καρκίνο, πεθαίνει από καρκίνο του προστάτη .

Κατέχει τη 2η θέση μεταξύ των αιτιών θανάτου στον άρρενα πληθυσμό.

Αιτιολογία

1. Κληρονομικοί – Γεννητικοί Παράγοντες
– οικογενείς μεταλλάξεις του ογκογονιδίου BRCA-2
– μεταλλάξεις στο γονίδιο HOXB13 είναι συχνότερες στις οικογενείς μορφές
– χρωμοσωμικές αναδιατάξεις, αντίστοιχες με ορισμένων σαρκωμάτων

Εάν ένας συγγενής μας, α΄ βαθμού πάθει CaP, ο κίνδυνος
για μας Χ2

Εάν δύο ή περισσότεροι συγγενείς μας, α΄βαθμού, πάθουν CaP,
ο κίνδυνος για μας Χ 5-11.

2. Επαγγελματική έκθεση (Κάδμιο, Βαρέα Μέταλλα, Ραδιοϊσότοπα)
3. Διατροφή (Ζωικό Λίπος, Οστρακοειδή, Έντονα ψημένο κρέας)
4. Περιβαλλοντικά καρκινογόνα
5. Ορμονικοί Παράγοντες (πιθανώς αυξημένος λόγος DHT/testo)

Προφύλαξη

  • Αντιοξειδωτικά (ρόδι)
  • Φυτοοιστρογόνα (Σόγια – ισοφλαβόνες)
  • Λαχανικά (λάχανο, κουνουπίδι, ραπανάκι, μπρόκολο – Τομάτα – Λυκοπένη
  • Βιταμίνη Ε ή τοκοφερόλη α, β, γ
  • Σελήνιο
  • Πράσινο τσάι

Συμπτωματολογία

Στα πρώιμα στάδια ο CaP δεν παρουσιάζει κανένα σύμπτωμα. Το γεγονός αυτό πρέπει να γίνει πλήρως αντιληπτό από τους άνδρες, οι οποίοι πρέπει να προσέρχονται για προληπτικό έλεγχο, ακόμα και όταν τα συμπτώματα απουσιάζουν πλήρως.

Διάγνωση

1. Ειδικό Προστατικό Αντιγόνο (PSA):
Έφερε την επανάσταση στην διάγνωση του CaP.
Παράγεται σχεδόν αποκλειστικά από τα επιθηλιακά
κύτταρα του προστάτη και εκκρίνεται στο αίμα.
Δεν αυξάνεται μόνο στον καρκίνο αλλά και σε καλοήθεις
καταστάσεις, όπως η προστατίτιδα και η καλοήθης
υπερπλασία του προστάτη.
Ενώ είναι ειδική του οργάνου (προστάτης) δεν είναι
ειδική του καρκίνου.

PSA : 3 – 6 ng/ml 34% (κίνδυνος διάγνωσης CaP)
PSA : 6 -10 ng/ml 44% (κίνδυνος διάγνωσης CaP)
PSA : > 10 ng/ml 71% (κίνδυνος διάγνωσης CaP)
2. Δακτυλική Εξέταση Προστάτη
3. Διορθικό Υπερηχογράφημα (TRUS)
4. Πολυπαραμετρική Μαγνητική Τομογραφία Προστάτη (mpMRI)

Είναι η πιο σύγχρονη απεικονιστική εξέταση του προστάτη για την ανίχνευση και σταδιοποίηση του καρκίνου του προστάτη. Χρησιμοποιεί ισχυρό μαγνήτη (tesla) και ραδιοκύματα για απεικόνιση με εξαιρετική ευκρίνεια ύποπτων περιοχών που με τη χρήση ειδικών κριτηρίων (pi-rads) ταξινομείται η πιθανότητα κακοήθειας. Πρόκειται για συνδυασμό ανατομικών και λειτουργικών ακολουθιών στη μαγνητική τομογραφία, οι οποίες είναι κυρίως η μορφολογική ακολουθία Τ2 προσανατολισμού, η ακολουθία τεχνικής διάχυσης (DWI) και η ακολουθία δυναμικής έγχυσης σκιαγραφικής ουσίας (DCE)

Για κάθε βλάβη του προστάτη (pirads), η πιθανότητα ύπαρξης κλινικά σημαντικού καρκίνου προστάτη είναι:
PIRADS 1: Πολύ χαμηλή
PIRADS 2: Χαμηλή (9%)
PIRADS 3: Ενδιάμεση (16-20%)
PIRADS 4: Υψηλή (59%)
PIRADS 5: Πολύ υψηλή (85%)

  1. Βιοψία Προστάτη Αδένα

5α. διαορθική βιοψία προστάτη

5β. hands-free διαπερινεική βιοψία προστάτη

5γ. fusion διαπερινεική βιοψία προστάτη η χρήση τεχνολογίας σύντηξης (fusion) επιτρέπει τη καθοδήγηση της βιοψίας με υπερήχους σε πραγματικό χρόνο, χρησιμοποιώντας τις εικόνες της μαγνητικής mpMRI πραγματοποιείται ανακατασκευή 3D του προστάτη , που επιτρέπει τη στόχευση της ύποπτης περιοχής.

  1. PCA3 test : Το PCA3 είναι ένα νέο τεστ βασισμένο στην έκφραση του γονιδίου PCA3 (m-RNA) που βοηθάει στην διάγνωση του καρκίνου του προστάτη.

Μετά από δακτυλική εξέταση (3 μαλάξεις ανά λοβό) δείγμα ούρων συλλέγετε για τον καθορισμό του βαθμού του PCA3.

Βαθμονόμηση από 4-125 με φυσιολογικά όρια από 4-35.

!

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

1. προσεκτική παρακολούθηση (Watchful Waiting)
2. ενεργός παρακολούθηση (Active surveillance)
3. ριζική προστατεκτομή (λαπαροσκοπική/ρομποτική)
4α. εξωτερική ακτινοθεραπεία EBRT (σύμμορφη ακτινοθεραπεία 3D, ακτινοθεραπέια διαμορφούμενης έντασης IMRT)
4β. διαπερινεική βραχυθεραπεία (ιώδιο-125, παλλάδιο-103) για μέγεθος προστάτη <50 cc
5. υψηλής έντασης εστιασμένα κύματα υπερήχων (HIFU)
6. κρυοθεραπεία του προστάτη (μικρές ειδικές βελόνες εμφυτεύονται δια του περινέου στο προστάτη προκαλώντας κύκλους ψύξης και απόψυξης με τη βοήθεια αερίων αργού και ήλιου)