Λαπαροσκοπικές /Ρομποτικές Επεμβάσεις
Το 1901 ο Georg Kelling πραγματοποίησε τη πρώτη διαγνωστική λαπαροσκόπηση σε σκύλο
Από το 1990, η λαπαροσκοπική και πιο πρόσφατα η ρομποτική χειρουργική έχουν γίνει η κυρίαρχη τάση ως ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές εναλλακτικές λύσεις για πολλές ουρολογικές καλοήθεις και κακοήθεις παθήσεις όπως προστατεκτομή για καλοήθεις και κακοήθεις καταστάσεις, μερική/ολική κυστεκτομή, μερική/ολική νεφρεκτομή, πυελοπλαστική νεφρού, αποκατάσταση ουρητήρων κ.α.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λαπαροσκοπική και η ρομποτική χειρουργική έχουν οδηγήσει σε:
- ελάττωση πόνου και μετεγχειρητικών ουλών
- μικρότερη απώλεια αίματος – λιγότερες μεταγγίσεις αίματος
- μικρότερος κίνδυνος λοιμώξεων
- λιγότερες μέρες νοσηλείας
- επιστροφή στις φυσιολογικές δραστηριότητες πιο σύντομα
Η λαπαροσκοπική χειρουργική επιτρέπει στο χειρουργό να εκτελεί σύνθετες επεμβάσεις εντός της κοιλιάς χωρίς να χρειάζεται να τοποθετήσει τα χέρια του εντός αυτής. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση εργαλείων που τοποθετούνται μέσω πυλών, που ονομάζονται τροκάρ (Hasson ή Veress), και εισάγονται μέσω τομών μεγέθους περί τα 10 mm που γίνονται σε κατάλληλες θέσεις στο τοίχωμα της κοιλιάς. Ο ενδοκοιλιακός χώρος φουσκώνεται με αέριο διοξείδιο του άνθρακα για να παρέχει έναν χώρο εργασίας για τον χειρουργό. Η απεικόνιση της εσωτερικής ανατομίας παρέχεται από μια ψηφιακή κάμερα υψηλής ευκρίνειας που συνδέεται με έναν φακό τηλεσκοπίου που εισάγεται μέσω μιας από τις θέσεις των τροκάρ. Καθώς το μέγεθος της τομής τείνει να είναι μικρότερο από ό,τι στην ανοιχτή χειρουργική επέμβαση, ο μετεγχειρητικός πόνος μειώνεται, όπως και η απώλεια αίματος και ανάγκης μετάγγισης.
Πιο πρόσφατα, η ρομποτική χειρουργική, που εισήχθη στον τομέα της ουρολογίας το 2000, έχει σταδιακά αντικαταστήσει πολλές από τις λαπαροσκοπικές επεμβάσεις λόγω των εξελίξεων στην οπτικοποίηση, την εργονομία και τα εργαλεία.
Ρομποτικό σύστημα Da Vinci
Το σύστημα da Vinci (Intuitive Surgical, Sunnyvale, CA, USA) είναι ένα ρομποτικό χειρουργικό μηχάνημα υψηλής τεχνολογίας. Tο 1997 έλαβε άδεια από τον FDA των ΗΠΑ και έως σήμερα αποτελεί το πιο εξελιγμένο διαθέσιμο ρομποτικό σύστημα που χρησιμοποιείται με επιτυχία σε ρομποτικές επεμβάσεις. Το ρομπότ αποτελείται από 2 τμήματα και μεταφέρει τις κινήσεις από το χέρι του χειρουργού, με απόλυτη ακρίβεια στα μικροσκοπικά χειρουργικά εργαλεία που βρίσκονται μέσα στο χειρουργικό πεδίο.
- Την κονσόλα τηλεχειρισμού, όπου υπάρχουν τα χειριστήρια, τα ποδοστήρια ελέγχου και το σύστημα τρισδιάστατης εικόνας (ειδική οθόνη – διόπτρα)
- Το κυρίως σώμα με 3 ή 4 ρομποτικούς βραχίονες στους οποίους προσαρμόζονται ειδικά ρομποτικά εργαλεία
Ρομποτικοί βραχίονες
Η ρομποτική κάμερα και τα εργαλεία εισάγονται στο ανθρώπινο σώμα μέσω ειδικών οπών (όπως και στη λαπαροσκοπική χειρουργική). Ο χειρουργός μέσω του ειδικού συστήματος οθόνης – διόπτρας, της ειδικής ρομποτικής κάμερας και με την χρήση των χειριστηρίων και ποδοστήριων, μετακινεί τα ειδικά ρομποτικά εργαλεία εντός της σωματικής κοιλότητας, μέσω των ρομποτικών βραχιόνων, με εξαιρετικά ελεγχόμενη και κίνηση ακριβείας.
Η ρομποτική χειρουργική που χρησιμοποιεί το Χειρουργικό Ρομποτικό Σύστημα da Vinci™ παρέχει σαφή πλεονεκτήματα σε σχέση με τη συμβατική λαπαροσκοπική χειρουργική.
Η βελτιωμένη οπτική τεχνολογία (3D απεικόνιση και την υψηλής ευκρίνειας (1080p) παρέχει στους χειρουργούς όχι μόνο μια υψηλής ευκρίνειας, μεγεθυμένη εικόνα 10-12 X, αλλά και πιο συγκεκριμένα μια τρισδιάστατη αντίληψη βάθους της εσωτερικής ανατομίας σε σύγκριση με τη δισδιάστατη εικόνα που προσφέρει η λαπαροσκοπική χειρουργική.
Η χρήση ρομποτικών εργαλείων τεχνολογίας EndoWrist® και η τεχνολογία κλιμάκωσης κίνησης προσφέρουν εξάλειψη τρόμου χεριών και κίνηση εργαλείων με μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων από το ανθρώπινο χέρι του χειρουργού, με επακόλουθο την εκτέλεση χειρισμών με μεγαλύτερη χειρουργική ακρίβεια.
Μεγαλύτερη εργονομία και άνεση του χειρουργού. Κατά την λαπαροσκοπική επέμβαση ο χειρουργός στέκεται ώρες επάνω από τον ασθενή σε άβολη και κουραστική θέση. Κατά την ρομποτική προστατεκτομή ο χειρουργός εκτελεί την επέμβαση καθισμένος στην κονσόλα του συστήματος, χρησιμοποιώντας με ευκολία και άνεση τα ειδικά χειριστήρια ως προέκταση του δικού του χεριού, γεγονός που επηρεάζει θετικά την έκβαση του χειρουργείου.
Αντί για τα άκαμπτα εργαλεία που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της λαπαροσκοπικής χειρουργικής, οι εξελίξεις στα ρομποτικά εργαλεία πολλαπλών αρθρώσεων επιτρέπουν στον χειρουργό να λειτουργεί με την ίδια εργονομική ελευθερία όπως χρησιμοποιώντας τα χέρια και τους καρπούς του, παρέχοντας έτσι μεγαλύτερο εύρος κίνησης των εργαλείων.
Ειδικά στη ρομποτική ριζική προστατεκτομής προσφέρει ακριβέστερη και λεπτομερέστερη παρασκευή των ανατομικών δομών με αποτέλεσμα ελαχιστοποίηση του τραυματισμού των παρακείμενων ιστών, των περιφερειακών οργάνων και κυρίως των νεύρων που είναι υπεύθυνα για τη στυτική λειτουργία και την ούρηση. Με αυτόν τον τρόπο αφαιρείται ο καρκίνος και εξασφαλίζεται καλύτερη εγκράτεια και στυτική – σεξουαλική λειτουργία μετεγχειρητικώς.
Διάφορες τεχνικές που κατά περίπτωση πραγματοποιούνται (Retzius sparing, τεχνική Hood, Neurosafe) έχουν στόχο το βέλτιστο ογκολογικό αποτέλεσμα με τη καλύτερη εγκράτεια και σεξουαλική λειτουργία.
- Ελαττώνεται το χειρουργικό stress για τον ασθενή, καθώς το καρδιαγγειακό και αναπνευστικό σύστημα επιβαρύνεται λιγότερο σε σχέση με τις άλλες μεθόδους.
- Ο χρόνος νοσηλείας είναι μικρότερος και η έξοδος από το νοσοκομείο ταχύτερη (την επόμενη μέρα κατά κανόνα ο ασθενής πηγαίνει σπίτι)
Πάρα τα σαφή πλεονεκτήματα τους οι λαπαροσκοπικές και ρομποτικές επεμβάσεις δεν στερούνται επιπλοκών που όμως είναι χαμηλές:
- Νευρομυικές βλάβες (προσοχή στη κάθε λεπτομέρεια κατά τη τοποθέτηση του ασθενή)
- Αγγειακές κακώσεις κατά την είσοδο των τροκάρ στη περιτοναϊκή κοιλότητα
- Τραυματισμός του εντέρου διεγχειρητικά
- Εμβολή από CO2
